Welke soorten plasproblemen zijn er?

Plasproblemen bij mannen en vrouwen

Plasproblemen komen voor in verschillende soorten en maten. Zowel vrouwen als mannen kunnen ermee te maken krijgen. Incontinentie is een veelvoorkomend plasprobleem, maar ook het nadruppelen bij mannen of juiste moeite hebben met plassen zijn bekende voorbeelden van plasproblemen.

Inhoud:

In Nederland zijn er naar schatting bijna 3,5 miljoen mensen met plasproblemen. De invloed van plasproblemen op het dagelijks leven is groot. Veel mannen en vrouwen schamen zich voor hun plasproblemen en durven er vaak niet over te praten met vrienden, familieleden of soms zelfs hun eigen partner. Mensen wachten bovendien vaak lange tijd om met deze problemen naar de huisarts te gaan. Toch is het belangrijk om er niet te lang mee te blijven wachten. Hoewel problemen bij het plassen in de meeste gevallen niets ernstigs betekenen, is het belangrijk om in een vroeg stadium een arts of specialist te raadplegen. Plasproblemen komen vaak voor en kunnen bij een tijdige diagnose over het algemeen goed behandeld worden.

Plasproblemen bij mannen en vrouwen

De oorzaken van plasproblemen

Voor mannen hangen plasproblemen vaak samen met prostaatklachten. Vanaf de puberteit begint de prostaat te groeien en dat leidt bij veel mannen tot een goedaardige vergroting van de prostaat. Een vergrote prostaat kan vroeg of laat voor plasproblemen zorgen doordat de plasbuis wordt afgeknepen. Slechts in een enkel geval zijn plasklachten het gevolg van prostaatkanker. Bij vrouwen worden plasproblemen veelal veroorzaakt door verzwakte of beschadigde bekkenbodemspieren. Dit kan onder meer het gevolg zijn van hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap of overgang en een zware bevalling – al dan niet door middel van een vacuüm- of tangverlossing.

Soorten plasproblemen

Plasproblemen bij mannen als gevolg van prostaatproblemen variëren van een minder krachtige plasstraal en nadruppelen tot pijn bij het plassen of zelfs helemaal niet meer kunnen plassen. Ook overloopincontinentie komt regelmatig voor bij mannen met een prostaatvergroting, terwijl na een operatie van de prostaat of bij de bestraling van prostaatkanker stressincontinentie kan optreden. Stressincontinentie of inspanningsincontinentie is ongewild urineverlies bij lichamelijke inspanningen zoals sporten, bukken of hoesten. Deze vorm van incontinentie wordt ook wel eens zwangerschapsincontinentie genoemd omdat stressincontinentie vaak optreedt bij zwangere vrouwen en kersverse moeders. Een andere klacht waarmee veel vrouwen te maken krijgen zijn regelmatig terugkerende blaasontstekingen. Doordat vrouwen een kortere urinebuis hebben dan mannen, kunnen bacteriën gemakkelijker in de blaas terecht komen.

Symptomen van plasproblemen

  • Vaak naar het toilet moeten. De meeste volwassen mannen en vrouwen moeten gemiddeld 5 tot 8 keer per dag naar het toilet. Vaker dan acht keer kan worden gezien als problematisch.
  • ’s Nachts vaak moeten plassen. Als iemand vaker dan twee keer per nacht uit bed moet om te plassen, wordt gesproken van nachtplassen of nycturie. Mensen die ’s nachts vaak moeten plassen slapen bovendien slechter.
  • Niet kunnen plassen of moeite hebben met plassen. Dit plasprobleem wordt ook wel retentie of urineretentie genoemd. Retentie kan zowel plotseling als geleidelijk ontstaan en komt voor bij mannen en vrouwen.
  • Nadruppelen na het plassen. Nadruppelen bij mannen wordt veroorzaakt door achtergebleven urine in de plasbuis. Ook kan het voorkomen dat iemand vaker in kleine porties plast.
  • Ongewild urineverlies ofwel incontinentie. Incontinentie komt voor bij zowel mannen als vrouwen. Urine-incontinentie bestaat in verschillende soorten en verschilt van enkele druppels of scheutjes urineverlies tot de complete blaasinhoud.
  • Pijn bij het plassen. Een branderig of zeurderig gevoel tijdens het plassen komt vaak voor. Pijn bij het plassen kan duiden op een plasprobleem, maar kan ook komen door een seksueel overdraagbare aandoening (SOA), schimmelinfectie, blaasontsteking of urineweginfectie.
  • Bedplassen bij volwassenen.

De diagnose

Herkent of heeft u één van bovenstaande symptomen? Het bezoek aan een huisarts is belangrijk om de oorzaak vast te stellen en de klachten te behandelen. Plasklachten zijn voor een arts of specialist heel normaal en niets om voor te schamen. Bovendien zullen zij vanwege hun beroepsgeheim altijd discreet omgaan met het probleem. Een bezoek aan een arts begint meestal met een anamnese. Een anamnese is een vraaggesprek tussen arts en patiënt om de voorgeschiedenis van een klacht of ziekte na te gaan. Vaak geeft de (huis)arts of specialist vervolgens een plasdagboek mee. Een plasdagboek bijhouden is een eenvoudige manier om de ernst van het plasprobleem in te schatten en de keuze voor een behandeling te bepalen. Het kan daarnaast onder meer nodig zijn om urine of bloed te onderzoeken in een laboratorium, een echografie te laten maken van de blaas of de kracht van de urinestraal te testen. Een arts kan deze tests soms zelf uitvoeren, maar vaak zal hij of zij iemand doorverwijzen naar de poli urologie voor een afspraak met de uroloog.

Oplossingen plasproblemen

Veel mannen en vrouwen denken onterecht dat plasklachten horen bij het ouder worden. Ze denken daarnaast dat een bezoek aan de huisarts geen zin heeft. Zeker als de problemen steeds erger worden, het plassen echt niet lukt of veel pijn oplevert en er bloed bij de urine zit, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. In de meeste gevallen kan er bovendien iets tegen plasproblemen gedaan worden. Bekkenbodemoefeningen of bekkenfysiotherapie, medicijnen en operaties zijn mogelijk om plasproblemen weg te nemen of in ieder geval te verminderen. Daarnaast zijn er verschillende hulpmiddelen die het leven met plasproblemen dragelijker kunnen maken. Betrouwbaar incontinentiemateriaal of absorberende onderleggers kunnen dienen als (tijdelijke) oplossing voor ongewild urineverlies of bedplassen, terwijl een katheter kan worden gebruikt als plassen moeizaam gaat of zelfs helemaal niet lukt.