Ontlastingsproblemen

Winderigheid, overloopdiarree en fecale incontinentie

Ongeveer een kwart van de Nederlanders heeft naar schatting last van ontlastingsproblemen. De meest voorkomende klachten zijn winderigheid, obstipatie en fecale incontinentie. Ontlastingsproblemen kunnen erg vervelend zijn, bovendien vinden mensen het vaak moeilijk om erover te praten.

Inhoud:

Veel mensen met ontlastingsproblemen schamen zich voor hun klachten. Daarom vermijden ze sociale contacten en stellen ze een bezoek aan de huisarts het liefst zo lang mogelijk uit. Daardoor blijven mensen met ontlastingsproblemen vaak langer dan nodig met hun klachten rondlopen en hebben de problemen een negatieve invloed op het dagelijks leven, relaties en mentale gezondheid.

Winderigheid, overloopdiarree en fecale incontinentie

Oorzaken ontlastingsproblemen

Ontlastingsproblemen hebben vaak te maken met problemen met de spijsvertering. De spijsvertering is het proces dat voedsel omzet in energie en bouwstoffen voor het menselijke lichaam. Nadat eten en drinken via de mond binnenkomt passeert het de slokdarm, de maag, de dunne darm, de dikke darm en de endeldarm. Ook de lever, galblaas en alvleesklier een rol spelen bij het proces. Onverteerbare resten verlaten het lichaam vervolgens via de anus.

Eten en drinken bij ontlastingsproblemen

Onderweg kan er echter veel misgaan in het spijsverteringskanaal. Het begint al bij het eten en drinken dat we dagelijks tot ons nemen. De negatieve effecten van alcohol en roken op de algehele gezondheid zijn bij de meeste mensen wel bekend, maar ook de spijsvertering heeft eronder te lijden. Pittig eten, een tekort aan groentes en fruit en te weinig of juist te veel vezels in het eten kunnen eveneens een negatieve invloed hebben op de spijsvertering en daarmee zorgen voor ontlastingsproblemen zoals obstipatie, diarree of overloopdiarree (ook wel paradoxale diarree genoemd).

Darmaandoeningen

Naast gezond eten en drinken is voldoende lichaamsbeweging heel belangrijk. Regelmatig sporten helpt bovendien om overgewicht tegen te gaan. Overgewicht, maar ook ondergewicht, kan ontlastingsproblemen verergeren en veroorzaken. Maar zelfs als iemand gezond eet en voldoende beweegt, is het niet altijd mogelijk om ontlastingsproblemen helemaal te voorkomen. Erfelijke aanleg en darmaandoeningen of -ziektes kunnen ook de oorzaak zijn van ontlastingsproblemen. Denk bij ontlastingsproblemen aan obstipatie, diarree of paradoxale diarree of overloopdiarree.

Eten en drinken kunnen een negatief effect hebben op de spijsvertering. Andere oorzaken van ontlastingsproblemen zijn erfelijke aanleg en darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn en het prikkelbare darm syndroom.

De ziekte van Crohn

Twee van de bekendste darmaandoeningen zijn de ziekte van Crohn en het prikkelbare darm syndroom. De ziekte van Crohn is een chronische ontstekingsziekte in het spijsverteringskanaal. Meestal is sprake van een ontsteking in één of meerdere darmen, maar de ziekte kan overal in het spijsverteringskanaal voorkomen van de mond tot aan de anus. Buikkrampen, (paradoxale) diarree en vermoeidheid zijn de meest voorkomende klachten.

Het prikkelbare darmsyndroom (PDS)

Het prikkelbare darmsyndroom is een aandoening die zorgt voor buikkrampen, verstopping of juist diarree. De precieze oorzaak van PDS is meestal niet bekend. De veronderstelling is dat er sprake is van een abnormale verwerking van prikkels in het maagdarmkanaal naar de hersenen, waardoor mensen met PDS eerder prikkels in de darmen waarnemen dan andere mensen. Mensen met PDS ervaren vaak diarree of juist verstopping en soms wisselen diarree en verstopping elkaar af. Andere veelvoorkomende klachten zijn buikpijn, buikkrampen en een opgezette buik. Slechte leefgewoontes en stress kunnen de problemen bovendien verergeren.

Obstipatie vs. ontlastingsincontinentie

Mensen met obstipatie of constipatie hebben last van een moeizame stoelgang, ook wel een verstopping genoemd. Obstipatie kan gepaard gaan met buikkrampen, aambeien en paradoxale diarree. Deze laatste klacht is een vorm van ontlastingsincontinentie ofwel fecale incontinentie. Obstipatie en ontlastingsincontinentie kunnen zowel los van elkaar als samen voorkomen. Vaak worden de klachten veroorzaakt door levensstijl, bekkenbodemproblemen of een aandoening zoals PDS.

Behandeling ontlastingsproblemen & overloopdiarree

  • Raadpleeg altijd een (huis)arts of specialist bij ontlastingsproblemen. Vooral bij een vreemde kleur van de ontlasting, bloedverlies of slijm bij de feces is het verstandig om op tijd aan de bel te trekken.
  • Fecale incontinentie en obstipatie kunnen het gevolg zijn van het verkeerd gebruik van de bekkenbodemspieren. Bekkenbodemoefeningen en bekkenbodemtherapie kunnen helpen om ontlastingsproblemen onder controle te krijgen.
  • De behandeling van een bekkenbodemtherapeut kan naast ondersteuning bij bekkenbodemoefeningen onder meer bestaan uit toilettraining, dieetadvies en biofeedback. Biofeedback helpt om de anale sluitspier te versterken.
  • Door de tijd te nemen voor een toiletbezoek, de juiste houding aan te nemen en een goede perstechniek te hanteren is de kans op ontlastingsproblemen minder groot. Te veel persen is geen goed idee, probeer in plaats daarvan juist te ontspannen.
  • Bij de behandlingen van overloopdiarree of paradoxale diarree met dunne ontlasting is het belangrijk om voldoende vezels (zoals bruinbrood, rijst en volkorenproducten) te eten en laxerende producten (koffie, fruit en pittig eten) te vermijden. Bij obstipatie is het belangrijk dat je voldoende vezels eet, voldoende drinkt en voldoende beweegt.
  • Voor fecale incontinentie en obstipatie zijn er verschillende medicijnen beschikbaar. In sommige gevallen is een klysma of darmspoeling, een operatie of stoma noodzakelijk. De (huis)arts kan hier advies over geven.

Incontinentiemateriaal en anaaltampons

Er zijn verschillende hulpmiddelen die een (tijdelijke) oplossing kunnen bieden voor ontlastingsproblemen. De Abri-San Special van Abena is speciaal incontinentiemateriaal om ontlasting op te vangen. Dankzij de extra hoge opstaande anti-lekrandjes en ingebouwde pockets biedt het incontinentiemateriaal optimale bescherming tegen lekkages. In een enkel geval kan een arts of specialist ook adviseren om anaaltampons te gebruiken. Deze zijn echter alleen verkrijgbaar op doktersadvies.

Huidirritatie bij ontlastingsproblemen

Urine en ontlasting hebben beide een negatieve invloed op de huid. Het is daarom heel belangrijk om de huid goed schoon te maken en te verzorgen bij ontlastingsverlies en diarree. Er zijn verschillende producten speciaal voor ontlastingsincontinentie. Reinigingsschuim of speciale incontinentiewashandjes, barrièrecrèmes en zinkzalf kunnen helpen om huidirritatie zoveel mogelijk te voorkomen en te verminderen. Het assortiment huidverzorgingsproducten van Abena is speciaal ontwikkeld voor mensen met (ontlastings)incontinentie.